Kurtuluş Savaşı sırasında Karadeniz üzerinden Kastamonu’nun İnebolu ilçesine getirilen cephanelerin fırtınalı havalarda karaya çıkarılmasında kullanılan piyade kayıklarının Türkiye’deki tek örneği, İnebolu Adliyesi bahçesinde sergileniyor. Kayık, İnebolu Piyade Kayıkçı Loncası’nın 102 yıl önce yürüttüğü mücadeleyi günümüze taşıyor.
Cephanelerin Karaya Çıkarılmasında Kullanıldı
Kurtuluş Savaşı yıllarında İstanbul ve Rusya başta olmak üzere farklı yerlerden gemilerle İnebolu’ya getirilen mühimmatların karaya ulaştırılmasında denk ve piyade kayıkları kullanıldı.
Fırtınalı havalarda büyük denk kayıklarının kullanılamadığı dönemlerde devreye giren daha küçük piyade kayıklarıyla kıyıya taşınan cephaneler, buradan at arabaları ve kağnılarla Ankara’ya gönderildi.
Bu süreçte görev yapan İnebolu Piyade Kayıkçı Loncası, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından İstiklal Madalyası ile onurlandırıldı.
Türkiye’deki Tek Örnek İnebolu’da
Kurtuluş Savaşı döneminde kullanılan piyade ve denk kayıklarının örneklerini yeniden yapan Mehmet Aksoy, “1919-1924 yılları arasında Kurtuluş Savaşı’nda kullanılan denk kayıkları, İnebolu’da zaman içinde işlevini yitirerek yok olmuştu. Daha önce yaptığımız denk kayığımız büyük bir tipti. İlk yaptığımız denk kayığımız Kurtuluş Savaşı’nda görev yaptığı için ona İstiklal Madalyası verilmiştir. Şu an aldığımız ikinci İstiklal Madalyası da Piyade Loncasına verilmiştir. O dönemdeki kayıklar, denk kayıklarının küçük tipleridir. Türkiye’de örneği bulunan tek yer İnebolu’dur. Tek bir örneği bulunan piyade kayığı İnebolu Adliyesi bahçesinde sergileniyor. Kurtuluş Savaşı’nda görev yapan başka bir piyade denk kayığı vardı; o da bir dönem Kastamonu’da müzede sergileniyordu, şu an ondan haberimiz yok. Benim el emeğimle yaptığım tek Piyade Loncası kayığı İnebolu Adliyesi’nin bahçesinde sergileniyor. Türkiye’nin başka bir yerinde piyade kayığı dediğimiz kayık yok” dedi.
Yapımı 6 Ay Sürdü
Piyade kayığını aslına benzer şekilde 6 ayda tamamladığını belirten Aksoy, bu kayıkların özellikle olumsuz hava koşullarında üstlendiği göreve dikkat çekti.
Aksoy, “Kayığımızı 6 ay içinde tamamladık. Orijinaline benzer şekilde yaptık. Denk Kayıkları Loncası büyük tip kayıklar kullanırdı; piyade tipi olanlar ise küçük kayıklardır. O dönemde fırtınalı havalarda denk kayıkları yüzdüremiyorlardı ve piyade kayıklarını kullanmışlardı. Karaya çıkartılan mühimmatlar at arabalarına, kağnılara yüklenip Ankara’ya ulaştırılmıştır. Hava güzelken denk kayıklarıyla cephaneler taşınırken, fırtınalı havalarda piyade kayıkları tercih edilmiş. Bu çalışmalar sonucunda da Piyade Loncası, piyade tipi denk kayığı sayesinde İnebolu’ya ikinci bir İstiklal Madalyası kazandırmıştır” diye konuştu.
Eski Kayığın Akıbeti Bilinmiyor
İnebolu’da balıkçılık yapan Hasan Acar da geçmişte ailelerine ait bir piyade denk kayığının bulunduğunu belirtti.
Acar, “Eskiden bizim de piyade denk kayığımız vardı. Eski belediye başkanları, kayığımızı sergilemek için bizlerden talepte bulundular. Biz de bu isteğe karşılık vererek kayığımızı o zamanın belediye başkanına teslim ettik. Kayığımız Kastamonu’da sergileniyordu, ancak onun akıbetinden haberimiz yok” şeklinde konuştu.
(İHA)
