Kastamonu Üniversitesi akademisyenlerinden Dr. Öğretim Üyesi Cihan Cılbırcıoğlu’nun Daday ilçesinde yürüttüğü çalışmalar sonucunda, daha önce bilimsel olarak tanımlanmamış yeni bir akar türü keşfedildi. Yeni tür, “Kunstidamaeus Oaphlagonicus sp. nov.” adıyla bilim literatürüne kaydedildi.
Cılbırcıoğlu tarafından Daday ilçesindeki tarihi Paflagonya Kaya Mezarı çevresinde gerçekleştirilen arazi çalışmalarında elde edilen örnekler, ayrıntılı taksonomik incelemeye alındı. Rusya Bilimler Akademisi ile ortak yürütülen çalışmalar sonucunda örneklerin daha önce tanımlanmamış bir akar türüne ait olduğu belirlendi.
Yeni türe verilen “Oaphlagonicus” adı, Kastamonu’nun da içerisinde bulunduğu antik Paflagonya bölgesine atıfta bulunuyor. Böylece bölgenin tarihi ve coğrafi kimliği de keşfedilen türün bilimsel adıyla uluslararası literatüre taşındı.
Dr. Cılbırcıoğlu ile Rusya Bilimler Akademisi araştırmacılarından Dr. Vasily Kolesnikov’un ortak çalışmasına ilişkin bilimsel makale, akaroloji alanındaki uluslararası hakemli dergilerden Systematic & Applied Acarology’nin Mayıs 2026 sayısında yayımlandı.
Yaklaşık 13 Yıldır Biyoçeşitlilik Üzerine Çalışıyor
Mikrobiyoloji alanında çalışmalarını sürdüren Dr. Cılbırcıoğlu, “Kastamonu, tarım ve hayvancılık şehri olduğu için özellikle doğa zenginliği çok büyük. Bu nedenle ben özellikle orman alanlarında çalışıyorum. Çalışma alanım biyoçeşitlilik. Kendi çalıştığım mikroorganizmalar, akarlar, mayt dediğimiz grubu çalışıyorum. Dünya ülkeleri arasında sadece yemekleri veya tarımsal ürünleri patentlenmez, aynı zamanda o ülkenin biyoçeşitliliği, var olan canlılar, bitki türleri, hayvan türlerinin de kaydedilmesi önemlidir. Bunlar milli bir değerdir. Bu kapsamda yaklaşık 12-13 yıldır bu alanda çalışmalar yapıyorum. Bulduğumuz akar türlerini uluslararası, ulusal düzeyde kayıt altına alıyoruz. Bu şekilde Kastamonu ilinin doğal zenginliğini de dünyaya tanıtmış oluyoruz. Çalışmalarımız devam ediyor” dedi.
Yeni Tür Daday’daki Arazi Çalışmalarında Bulundu
Tespit edilen tür hakkında bilgi veren Cılbırcıoğlu, “Bir bitki zararlısı tür ama kenelerle akrabadır. Bunu arazide örneklemeler sonucunda bulduk. Kendim teşhisini yaptım ve yeni bir tür olduğu için, yeryüzünde hiç bulunmayan yeni bir tür olduğu için, akar türü olduğu için bunu milli olarak tescilledik ve ismini verdik. Akarlar, örümceklilerden gelen küçük kene grubudur. Keneler de bu grupta yer almaktadır” şeklinde konuştu.
Çalışmanın uluslararası iş birliğiyle yürütüldüğünü belirten Cılbırcıoğlu, “Rusya Bilimler Akademisi’nden hocalarımızla birlikte çalışıyorum. Gürcistan’dan, Amerika’dan, İspanya’dan birlikte çalıştığımız bilim adamları var. Bu son çalışmayı Rusya Bilimler Akademisi ile ortak yürüttük. Onlara belli türleri gönderdik. Onlarla birlikte teşhis yaptık ve ortak bir şekilde bu türü bilim dünyasında kazandırdık. Akarlarla ilgili yaklaşık 14 yıldır çalışıyorum. Bu türle ilgili ise 1 yıldır arazi çalışması yürütüyoruz. Daday’ın ormanlarında, Ballıdağ ve Paflagonya’yı da içine alan bölgede örnekleme yaptık. Bu örneklemelerden gelen türleri analiz ederek bu türü ortaya çıkardık. 1 yıldır bu çalışmayı yürütüyoruz. Bununla ilgili bilim dünyasında önemli dönüşler aldım. Özellikle yabancı araştırmacılar bu yayına ilgi duydular ve benden bilgi aldılar” diye belirtti.
Kastamonu’nun Biyoçeşitliliği Kayıt Altına Alınıyor
Yeni keşfedilen türün biyolojik patent olarak uluslararası tescillendiğini ifade eden Cılbırcıoğlu, “Çünkü bunlar da milli bir değer. Eğer biz bu tespitleri yapamazsak, yabancı bilim insanları ülkemize gelip bunları kendileri tespit edebiliyor. Bizim kendi bilim insanlarımızın bu türleri kaydedip milli servet olarak uluslararası alana sunması çok önemli. Kastamonu’nun tanıtımı açısından da çok önemli” ifadelerini kullandı.
Cılbırcıoğlu, tarım alanlarındaki zararlı akarların biyolojik mücadelesine yönelik çalışmalarını da sürdürdüğünü belirtti.
Kastamonu Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ahmet Hamdi Topal ise çalışmanın Türkiye’nin biyolojik çeşitliliğinin kayıt altına alınmasına ve Kastamonu’nun doğal zenginliklerinin bilimsel literatürde yer almasına katkı sağladığını ifade etti.
Topal, “Uluslararası iş birlikleriyle gerçekleştirilen bu tür araştırmalar, Üniversitemizin araştırma kapasitesine de katkı sağlamaktadır. Çalışmada emeği geçen akademisyenlerimizi tebrik ediyor, başarılarının devamını diliyorum” şeklinde konuştu.
(Haber Merkezi)
