Karabük Üniversitesi (KBÜ) Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi ve Pompeiopolis Antik Kenti Kazı Başkanı Doç. Dr. Mevlüt Eliüşük, antik çağda kullanılan zaman ölçme yöntemlerinin dijital teknolojiler aracılığıyla araştırılacağı TÜBİTAK destekli projede araştırmacı olarak yer alıyor.
Proje kapsamında, Kastamonu’nun Taşköprü ilçesindeki Pompeiopolis Antik Kenti’nde keşfedilen ve MS 2. yüzyıla ait olduğu belirlenen mermer güneş saati, modern teknolojiler kullanılarak detaylı şekilde incelenecek.
2 Bin Yıllık Güneş Saati Araştırılacak
Kastamonu Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ömer Fatih Tekin’in yürütücülüğünü yaptığı “Güneş Saati Üzerinden Zamanın İzinde: Paphlagonia Bölgesi ve Pompeiopolis Antik Kenti’nin Bilim Tarihi Açısından Analizi ve Dijital Modellemesi” isimli projede, Anadolu’nun antik dönemde sahip olduğu bilimsel bilgi birikiminin ortaya çıkarılması hedefleniyor.
Araştırmanın merkezinde, Pompeiopolis Antik Kenti’nde 2021 yılında gerçekleştirilen kazı çalışmalarında gün yüzüne çıkarılan, hemicyclium tipindeki mermer güneş saati yer alıyor.
MS 2. yüzyıla tarihlendirilen eser, yalnızca arkeolojik nitelikleriyle değil, dönemin matematiksel hesaplama yöntemleri, bilimsel çalışmalar ve günlük hayattaki zaman ölçme uygulamaları bakımından da ele alınacak.
Antik Çağda Zamanın Nasıl Ölçüldüğü İncelenecek
Araştırmacılar, güneş saatinin teknik yapısını ve çalışma sistemini inceleyerek antik dönemde güneş hareketlerinin zamanın belirlenmesinde nasıl kullanıldığını araştıracak.
Ayrıca dönemin astronomi alanındaki bilgilerinin günlük yaşamda hangi yöntemlerle uygulandığı üzerinde durulacak.
Arkeoloji, astronomi, matematik, coğrafya ve bilim tarihi disiplinlerinin birlikte değerlendirileceği çalışmayla Pompeiopolis Antik Kenti’nin bilimsel geçmişine ilişkin verilerin ortaya konulması amaçlanıyor.
Güneş Saatinin Üç Boyutlu Modeli Hazırlanacak
Projenin temel çalışma alanlarından birini dijital kayıt ve üç boyutlu modelleme işlemleri oluşturacak.
Bu doğrultuda fotogrametri, bilgisayar destekli tasarım ve dijital modelleme teknolojilerinden yararlanılarak tarihi güneş saatinin üç boyutlu modeli hazırlanacak.
Bilgisayar ortamında gerçekleştirilecek ışık ve gölge simülasyonları sayesinde eserin yılın farklı mevsimlerinde ve günün çeşitli saatlerinde nasıl işlediği analiz edilecek.
Bu çalışmalarla güneş saatinin kullanım biçiminin daha kapsamlı şekilde anlaşılması ve antik çağın zaman ölçme tekniklerinin deneysel yöntemlerle incelenmesi hedefleniyor.
Anadolu’nun Bilim Tarihine Işık Tutacak
TÜBİTAK tarafından desteklenen araştırmada, arkeolojik eserlerin yalnızca tarihsel özelliklerine değil, bilimsel amaçlarla nasıl kullanıldıklarına ve üretildikleri dönemin bilgi birikimiyle bağlantılarına da odaklanılacak.
Paphlagonia Bölgesi’nin bilim tarihi açısından değerlendirileceği projeyle, antik Anadolu’da bilimsel bilginin nasıl oluşturulduğu, günlük yaşamda hangi alanlarda kullanıldığı ve farklı bölgelere nasıl aktarıldığına ilişkin yeni değerlendirmeler yapılması bekleniyor.
(Haber Merkezi)
