TDT’nin 13. Zirvesi sonrası 163 maddelik Ankara Bildirisi yayımlandı. Dönem başkanlığı Türkiye’ye geçerken, savunma sanayii ve siber güvenlikte yeni iş birliği adımları gündeme alındı.
Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) toplantısına “Türk Yüzyılı: Dilde, Fikirde, İşte Birlik” temasıyla Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan, Azerbaycan, Türkmenistan ve Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti liderleri katıldı. Zirve sonucunda kabul edilen bildiride, Türk dünyasının siyasi dayanışmasının kalıcı stratejik iş birliğine dönüşümüne vurgu yapıldı. Üye devletlerin egemenlikleri ve toprak bütünlüklerine olan saygı ilkeleri yeniden teyit edilirken, uluslararası gelişmelere karşı ortak tutumların güçlendirilmesi gerektiği belirtildi.
Ankara Bildirisi, Türk Devletleri Teşkilatı’nın uluslararası kuruluşlarla ilişkilerini geliştirmek amacıyla gözlemci statüsü kazanma hedeflerini de içeriyordu. TDT Dönem Başkanlığı’nın Türkiye’ye geçmesi ve gelecek zirvenin 2027 yılında Özbekistan’da yapılması kararı alındı.
Savunma Sanayii Koleji için araştırma
Türkiye’nin ev sahipliğinde bir TDT Savunma Sanayii Koleji programı oluşturulması imkânının araştırılması öngörüldü. Programla savunma sanayiinde bilgi paylaşımının artırılması, nitelikli personel yetiştirilmesi ve teknolojik gelişmelere uyum sağlanması planlanıyor.
Bildiride Siber Güvenlik Konseyi oluşturulmasına yönelik istişarelerin hızlandırılması da yer aldı.
Siber güvenlik alanında da iş birliğinin güçlendirilmesi gerektiği vurgulandı. Terörizm, aşırıcılık ve sınır aşan suçlarla mücadelede eşgüdüm sağlanacağına dikkat çekildi. Ayrıca, TDT Üye Devletleri Arasında Siber Güvenlik Mutabakat Zaptı’nın imzalanma sürecinin hızlandırılması talep edildi.
Siyasi dayanışma ve bölgesel konular
Türk devletleri arasında stratejik ortaklık antlaşması konusundaki çalışmalar da bildiride yer aldı. Kurumsal zeminde siyasi dayanışmanın güçlendirilmesi amacıyla “Stratejik Ortaklık, Ebedi Dostluk ve Kardeşlik Antlaşması” taslağına yönelik ilerlemenin memnuniyetle karşılandığı bildirildi. TDT’ye daimi temsilcilerin atanması ve kurulumuna yönelik çalışmaların devam etmesi kararlaştırılırken, dışişleri bakanları arasındaki temasların artırılması gerektiği ifade edildi.
Kıbrıs meselesine ilişkin de değerlendirmeler yapıldı. Kıbrıs Türk halkının Türk dünyasının ayrılmaz bir parçası olduğu vurgulanarak, eşit haklarının güvence altına alınması çabalarına destek ifade edildi.
Gazze’deki insani duruma dair ortak bir yaklaşım da benimsendi. İsrail-Filistin çatışmasına adil bir çözüm bulunması gerektiği belirtilerek iki devletli çözümün hayata geçirilmesi çağrısında bulunuldu.
Suriye’nin toprak bütünlüğüne olan destek bir kez daha dile getirildi. Afganistan’daki güvenlik durumu ve insani şartların yakından izlenmesi gerektiği ifade edildi.
Ulaştırma, enerji ve teknoloji iş birliği
Zengezur Koridoru ve Orta Koridor’a destek bildirinin ulaştırma bölümünde yer aldı. Bu projelerin Türk devletleri arasındaki ticareti geliştirmek için önemli olduğu vurgulandı. Ayrıca, vatandaşların seyahatlerini kolaylaştırmak amacıyla uluslararası havalimanlarında özel yolcu şeritleri oluşturulması önerildi.
Enerji güvenliğinde ortak projeler de bildiride vurgu bulan konular arasında yer aldı. Azerbaycan ve Kazakistan gibi ülkeleri kapsayan enerji koridorlarında ilerlemenin memnuniyetle karşılandığı belirtildi.
Bildiride, Türk Dünyası’na ait ortak uydunun üretiminin tamamlandığı belirtildi. Dijital dönüşüm, yapay zekâ ve ileri teknolojilerde iş birliği yapılması gerektiği ifade edildi.
Türk devletleri arasındaki ekonomik iş birliği hedefleri de öne çıktı. Ticaretin artırılması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve ekonomik entegrasyonun derinleştirilmesi gerektiği belirtildi.
Ortak alfabe, futbolcu statüsü ve müze kart
Ortak Türk alfabesinin yaygınlaştırılması çalışmaları desteklendi. Ayrıca spor alanında üye ülkelerin futbolcularının “yabancı olmayan futbolcu” statüsünde değerlendirilmesi önerildi. Kültürel mirasın tanıtılması amacıyla Ortak Müze Kart projesinin de hızlandırılması çağrısında bulunuldu.
(Haber Merkezi)
