Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, 1 Eylül’de başlayacak yeni av sezonu öncesinde su ürünleri sektörüne ilişkin verileri değerlendirdi. Bayraktar, yeni sezonun balıkçılar için kazasız, bereketli ve sürdürülebilir geçmesini temenni ederken, Türkiye’nin su ürünleri üretiminin son yıllarda genel olarak yükseliş gösterdiğini belirtti.
Türkiye’de toplam su ürünleri üretiminin 2023 yılında ilk kez 1 milyon ton sınırını aştığını hatırlatan Bayraktar, 2024’te yaşanan düşüşün ardından üretimin 2025 yılında yüzde 11,1 artarak 1 milyon 37 bin 19 tona ulaştığını bildirdi. Son beş yıllık dönemdeki toplam üretim artışının ise yüzde 31,9 olduğunu ifade etti.
2025 yılı üretiminin yüzde 33,4’ünü avcılıkla elde edilen deniz balıkları, yüzde 3’ünü diğer deniz ürünleri, yüzde 3,1’ini iç su ürünleri ve yüzde 60,4’ünü yetiştiricilik ürünleri oluşturdu. Su ürünleri avcılığı ise bir önceki yıla göre yüzde 15,3 artışla 410 bin 428 tona yükseldi.
Hamsi Avcılıkta İlk Sırada
Avcılık yoluyla elde edilen üretimin 2020’deki 364 bin 100 tonluk seviyesine kıyasla yüzde 12,6 arttığını belirten Bayraktar, avlanan deniz balıklarının toplam miktarının 346 bin 366 tona ulaştığını kaydetti.
Türler bazında 245 bin 261 tonluk üretimle hamsi ilk sırada yer aldı. Hamsiyi 28 bin 388 tonla çaça, 19 bin 667 tonla sardalya takip etti.
Türkiye’nin uzun kıyı şeridi, denizleri, iç su kaynakları ve akarsularıyla önemli bir balıkçılık potansiyeline sahip olduğunu vurgulayan Bayraktar, bu potansiyelin korunmasının su ekosistemlerinin sürdürülebilirliğine ve kaynakların bilimsel esaslarla yönetilmesine bağlı olduğunu ifade etti.
Su Ürünleri İhracatı 2,3 Milyar Dolara Çıktı
Türkiye’nin su ürünleri dış ticaretinde net ihracatçı konumunda bulunduğunu belirten Bayraktar, üretim kapasitesi, ürün çeşitliliği ve ihracat pazarlarındaki gelişmelerin dış satıma olumlu yansıdığını bildirdi.
2024 yılında 2 milyar dolar sınırını geçen su ürünleri ihracatı, 2025’te 2,3 milyar dolara ulaştı. Tarım ve Orman Bakanlığının 2028 yılı için belirlediği ihracat hedefi ise 3 milyar dolar olarak açıklandı.
Türkiye’de Kişi Başına 8,8 Kilogram Tüketiliyor
Su ürünleri tüketiminin artmasına rağmen Türkiye’nin dünya ortalamasının altında kaldığına dikkat çeken Bayraktar, dünyada kişi başına yıllık tüketimin yaklaşık 19 kilogram olduğunu belirtti.
Türkiye’de ise kişi başına yıllık su ürünleri tüketiminin 8,8 kilogram seviyesinde bulunduğunu kaydeden Bayraktar, tüketimin artırılması için ürünlerin uygun fiyatlarla ve düzenli biçimde tüketiciye ulaştırılması gerektiğini ifade etti.
Soğuk zincir ve dağıtım altyapısının geliştirilmesi ile balığın beslenmedeki önemine yönelik eğitim ve tanıtım çalışmalarının yaygınlaştırılması gerektiğini de vurguladı.
Av Yasaklarına Uyulması Çağrısı
Sürdürülebilir balıkçılığın sektörün geleceği açısından kritik öneme sahip olduğunu belirten Bayraktar, stokların korunmasını esas alan bir üretim anlayışına ihtiyaç bulunduğunu ifade etti.
Bilimsel araştırmaların güçlendirilmesi, balık stoklarının düzenli izlenmesi ve av baskısının kaynakların yenilenme kapasitesine göre yönetilmesi gerektiğini kaydeden Bayraktar, balıkçıların av yasakları, asgari avlanabilir boylar ile zaman ve alan sınırlamalarına titizlikle uyması gerektiğini belirtti.
Yasa dışı, kayıt dışı ve düzenlenmemiş avcılıkla mücadelenin sürdürülmesi gerektiğini vurgulayan Bayraktar; soğuk zincir, depolama, dondurma, tuzlama, konserve, paketleme ve işleme altyapısına yapılacak yatırımların da ürün kayıplarını azaltarak sektörün ihracat gücüne katkı sağlayacağını ifade etti.
(Haber Merkezi)
