Gerede, Türkiye’nin önemli deri üretim merkezlerinden biri olarak sektördeki konumunu korurken, Ticaret Bakanlığı tarafından yayımlanan raporlar deri ve deri mamulleri sektörünün güncel görünümünü ortaya koydu.
Rapora göre, Türkiye’de deri işleme sanayii başta İstanbul-Tuzla ve Bolu-Gerede olmak üzere belirli üretim merkezlerinde yoğunlaşıyor. Bu kümelenme yapısının; uzmanlaşma, yan sanayinin gelişimi, tedarik zinciri ilişkileri ve üretim organizasyonu açısından sektöre önemli avantajlar sağladığı vurgulanıyor.
Sektörde 6.960 Firma, Yaklaşık 56 Bin İstihdam
Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 2025 yılı Şubat verilerine göre deri ve deri mamulleri sektöründe 6.960 firma faaliyet gösterirken, sektörde 55.957 kişi istihdam ediliyor. Bu tablo, sektörün ölçek olarak sınırlı görünmesine rağmen üretim ve istihdam açısından Türkiye sanayisinde önemli bir yer tuttuğunu ortaya koyuyor.
İhracatta Gerileme Dikkat Çekiyor
2025 yılında deri ve deri mamulleri ihracatı, bir önceki yıla göre %7,6 oranında düşerek 1,8 milyar dolar seviyesinde gerçekleşti.
Alt kalemler incelendiğinde en büyük payı %55,1 ile ayakkabı sektörü alıyor. Ancak bu alanda ihracatın %13,2 düşerek 1,161 milyar dolardan 1 milyar dolara gerilemesi, toplam ihracattaki düşüşün temel nedeni olarak öne çıkıyor.
Ham ve işlenmiş deri ihracatı da %10,6 azalarak 206,7 milyon dolardan 184,8 milyon dolara geriledi. Buna karşın tüm alt gruplarda düşüş yaşanmadı. Deri eşya ihracatı %3,3 artarak 490,5 milyon dolara, post ve kürk ihracatı ise %6,8 artışla 147,5 milyon dolara yükseldi.
Deri eşya grubunun toplam ihracattaki %26,8’lik payı, bu segmentin sektör içinde ikinci büyük kalem olduğunu gösteriyor. Genel tablo ise ihracatta gerilemenin ağırlıklı olarak ayakkabı ve ham deri kalemlerinden kaynaklandığını ortaya koyuyor.
İthalatta Çin İlk Sırada
Sektörde 2025 yılı ithalatı 2,6 milyar dolar seviyesinde gerçekleşirken, ithalatın %64,4’lük kısmını ayakkabı sektörü oluşturdu.
Ülke bazında değerlendirildiğinde, toplam ithalatın 2,658 milyar dolar seviyesinde yataya yakın seyrettiği görülüyor. İthalatın %92,5’inin ilk 20 ülke tarafından karşılanması, tedarik zincirinin belirli ülkelerde yoğunlaştığını gösteriyor.
En büyük tedarikçi 733,1 milyon dolar ve %27,6 pay ile Çin olurken, onu 518,9 milyon dolar ve %19,5 pay ile İtalya, 482,4 milyon dolar ve %18,1 pay ile Vietnam takip ediyor. İlk üç ülkenin toplam payının yaklaşık %65’e ulaşması, ithalatın sınırlı sayıda ülkeye güçlü şekilde bağımlı olduğunu ortaya koyuyor.
Gerede Sektörde Stratejik Konumunu Koruyor
Tüm bu veriler ışığında Gerede, Türkiye deri sanayisinde üretim merkezlerinden biri olarak önemini sürdürürken, sektörün genel görünümü ihracat tarafında zayıflama, ithalat tarafında ise belirli ülkelerde yoğunlaşma eğilimine işaret ediyor.
(Haber: Murat Kalaycı)
