Sakarya’nın Erenler ilçesinde 6 kuşaktır işletilen yaklaşık bin 500 yıllık tarihi su değirmeni, geleneksel öğütme yöntemi ve “hak” usulü ödeme sistemiyle ayakta kalmaya devam ediyor.
Sakarya’nın Erenler ilçesinde yaklaşık bin 500 yıllık tarihi su değirmeni, altı kuşaktır aynı aile tarafından işletilmeye devam ediyor. Doğal üretim yöntemlerinin sürdürüldüğü değirmen, nakit yerine un veya buğdayla ödeme yapılabilen geleneksel sistemiyle de dikkat çekiyor.
Doğal Üretim Geleneği Sürdürülüyor
Değirmendere Mahallesi’nde bulunan tarihi değirmende, üç kilometre uzaklıktan su kanallarıyla getirilen suyun gücüyle dönen dev taşlar arasında buğday ve mısır geleneksel yöntemlerle öğütülüyor. Fabrikasyon üretime karşı doğal yöntemlerin korunduğu değirmende, unun kalitesini artırmak için yaklaşık 300 kilogram ağırlığındaki taşlara üç ayda bir el işçiliğiyle bakım yapılıyor.
Asırlık Hak Sistemi Uygulanıyor
Değirmende ödeme yöntemi olarak nakdin yanı sıra Anadolu’nun eski geleneklerinden biri olan hak sistemi de uygulanıyor. Vatandaşlar öğüttükleri ürünün karşılığında dilerlerse belirli miktarda un veya buğdayı değirmenciye emek karşılığı bırakabiliyor.
Güncel uygulamada ise 15 kilogramlık bir teneke mısırın öğütme bedeli 75 lira olarak belirlenmiş durumda.
Altı Kuşaktır Aynı Aile İşletiyor
Değirmenin altıncı kuşak işletmecisi Menderes Satıroğlu, Rumlardan kaldığı bilinen tarihi yapıyı yaklaşık 40 yıldır çalıştırdıklarını belirterek, “1925-1930 yıllarında dedem burayı devraldı. Ondan da bize geçti. Şimdi de biz işletiyoruz. Değirmenin dışını da biraz yeniledik. Zaman içinde yapının ahşap olan zeminini betonla yeniledik. Burası su ve taş değirmeni olduğu için unun lezzeti ve kalitesi normalden çok daha güzel oluyor.” dedi.
Tarihi Değirmene Aile Olarak Sahip Çıkıyorlar
Eşine yaklaşık 20 yıldır yardımcı olan Sevgi Satıroğlu ise bir çuval mısırın yaklaşık bir saatte un haline getirilebildiğini belirterek, “Bin 500 yıldır dönen bu değirmene sahip çıkıyoruz. Su değirmeni her zaman bulunmadığı için müşterilerimiz çok memnun. Geleneksel üretimin tadını bilenler özellikle burayı tercih ediyor.” diye konuştu.
(İHA)
